Vừa bàn giao website xong, bạn gõ tên công ty lên Google và chẳng thấy gì. Cảm giác đó khá hụt hẫng, và chúng tôi hiểu rất rõ điều ấy. Phần lớn trường hợp với site mới chỉ là Google cần thêm thời gian làm quen với tên miền. Tuy vậy, cũng có những lỗi kỹ thuật nhỏ khiến máy tìm kiếm bỏ qua cả tháng trời mà chủ site hoàn toàn không biết. Vì thế, lỗi website không lên google hiếm khi nằm ở một chỗ duy nhất. Trong bài này, đội ngũ bên mình sẽ giúp bạn phân biệt hai trường hợp đó và xử lý từng nguyên nhân theo đúng quy trình chúng tôi vẫn dùng khi nhận bàn giao cho khách.
Website mới làm xong mà chưa thấy trên Google có phải lỗi không?
Google không đưa website mới vào kết quả tìm kiếm ngay lập tức. Quá trình này gọi là index, tức là Google thu thập nội dung từng trang và lưu vào kho dữ liệu của mình. Với một website công ty mới, thời gian này thường từ vài ngày đến vài tuần.
Có những site phải chờ vài tháng, nhất là khi gần như không có liên kết nào trỏ về. Điều đó không hẳn là lỗi. Nó chỉ cho thấy Google đang đánh giá độ tin cậy của một tên miền còn lạ.
Vậy khi nào nên nghi ngờ có vấn đề? Theo kinh nghiệm của đội ngũ, nếu đã quá tám tuần kể từ khi website lên mạng mà vẫn không thấy trang nào xuất hiện, bạn nên kiểm tra kỹ thuật ngay. Đừng chờ thêm. Mỗi tuần chờ đợi là một tuần bạn bỏ lỡ khách đang tìm kiếm.
Cách kiểm tra nhanh website đã được Google index chưa
Có hai cách để biết trang đã vào kho dữ liệu của Google hay chưa. Cách đầu tiên là gõ site: kèm tên miền, ví dụ site:tenmiencuaban.vn. Nếu có kết quả, Google đã biết đến website. Nếu trống trơn, nghĩa là chưa được index.
Cách thứ hai là dùng Google Search Console. Công cụ này cho biết từng trang đang ở trạng thái nào, có lỗi gì và Google đã thử thu thập ra sao. Đây là nơi đội ngũ bên mình luôn mở đầu tiên mỗi khi nhận bàn giao. Bức tranh nó cho thấy đầy đủ hơn nhiều so với việc gõ tìm kiếm thủ công. Bạn cũng nên xem lại cách tự kiểm tra SEO onpage để biết những gì bên trong website có thể đang cản trở việc thu thập.
Nguyên nhân 1: File robots.txt đang chặn Googlebot
robots.txt là một tệp văn bản nhỏ nằm ở thư mục gốc của website, báo cho các bot tìm kiếm biết phần nào được phép truy cập. Hãy hình dung nó như tấm biển đặt trước cửa một căn phòng.
Lỗi hay gặp là trong lúc thiết kế, đội kỹ thuật chặn toàn bộ để Google không đọc bản thử nghiệm. Khi lên bản chính thức, dòng lệnh đó bị quên. Bạn có thể xem tệp này bằng cách gõ tenmien/robots.txt trên trình duyệt. Nếu thấy dòng Disallow: / ngay dưới User-agent: *, website đang bị chặn hoàn toàn.
Cách sửa khá đơn giản: xóa dòng đó, lưu lại, rồi yêu cầu Google thu thập lại trong Search Console. Thao tác chỉ mất vài phút. Thế nhưng chúng tôi đã gặp không ít công ty mất cả tháng mới phát hiện ra.
Nguyên nhân 2: Thẻ noindex còn sót lại sau khi thiết kế
Thẻ noindex là một đoạn mã trong trang, yêu cầu Google không đưa trang đó vào kết quả tìm kiếm. Trong giai đoạn làm web, đội thiết kế thường bật noindex để trang chưa hoàn thiện không bị lộ ra ngoài. Việc đó hoàn toàn đúng. Vấn đề là sau khi bàn giao, nó rất dễ bị bỏ quên.
Trên WordPress, bạn vào Cài đặt, chọn mục Đọc và xem ô “Khuyên công cụ tìm kiếm không index trang web này” có đang được tích hay không. Các plugin SEO thường có tùy chọn riêng cho từng trang. Với nền tảng khác, bạn mở mã nguồn trang chủ và tìm đoạn meta name=”robots”. Nếu thấy chữ noindex, hãy gỡ bỏ.
Nguyên nhân 3: Chưa khai báo sitemap hoặc sitemap bị lỗi
Sitemap là tệp liệt kê các trang quan trọng trên website, giúp Google tìm trang nhanh hơn. Nó giống bản mục lục đưa cho người vừa đến một tòa nhà lạ, đỡ phải dò từng phòng.
Thông thường sitemap nằm ở địa chỉ tenmien/sitemap.xml. Vào Google Search Console, chọn mục Sơ đồ trang web, nhập đường dẫn và gửi đi. Nếu báo lỗi, nguyên nhân thường là tệp trả về sai định dạng hoặc đường dẫn đang bị chặn. Khi đó, hãy quay lại kiểm tra robots.txt trước.
Nguyên nhân 4: Chưa có liên kết nào trỏ về website
Với website mới, Google thường tìm đến qua các liên kết từ nơi khác. Không có liên kết dẫn tới thì máy tìm kiếm khó biết website tồn tại. Đây là lý do nhiều site hoàn toàn đúng kỹ thuật vẫn nằm im suốt vài tuần.
Cách làm an toàn là tạo vài liên kết tự nhiên ban đầu. Bạn có thể đưa địa chỉ website vào hồ sơ doanh nghiệp trên các nền tảng bản đồ, trang mạng xã hội chính thức, và nhờ đối tác hay khách hàng cũ nhắc đến khi có dịp. Không cần mua liên kết hay đăng hàng trăm nơi cùng lúc. Làm đều đặn và đúng nguồn là đủ.
Nguyên nhân 5: Lỗi máy chủ, tải chậm hoặc chưa bật HTTPS
Khi Googlebot ghé thăm mà gặp lỗi máy chủ, nó sẽ quay lại sau. Nhưng nếu lỗi kéo dài, tần suất thu thập sẽ giảm dần. Trang tải quá chậm cũng khiến Google ngần ngại đưa vào kết quả.
Bạn có thể kiểm tra mã trạng thái bằng công cụ kiểm tra URL trong Search Console. Mã 200 là bình thường. Mã 500 hoặc 503 cho thấy máy chủ đang có vấn đề. Về hosting, nên chọn gói ổn định và có máy chủ gần khách hàng mục tiêu. Chứng chỉ SSL giúp đường dẫn bắt đầu bằng https, vừa an toàn cho người dùng vừa là tín hiệu tốt với Google. Hiện nay phần lớn hosting đều hỗ trợ cài SSL miễn phí.
Nguyên nhân 6: Nội dung mỏng, trùng lặp hoặc trang tự động sinh ra
Đây là nguyên nhân khiến Google biết đến website nhưng không muốn xếp hạng. Một trang chỉ có vài dòng chung chung, hoặc nhiều trang có nội dung gần giống nhau, sẽ bị đánh giá thấp. Có website còn tự sinh hàng trăm trang nhỏ từ bộ lọc sản phẩm, làm loãng toàn bộ dữ liệu.
Cách xử lý là viết lại các trang quan trọng với thông tin thật: dịch vụ làm gì, quy trình ra sao, từng triển khai cho những ai. Với trang trùng lặp, hãy gom về một trang chính và chuyển hướng phần còn lại. Chúng tôi hay nói với khách rằng viết ít mà chắc vẫn tốt hơn viết nhiều mà rỗng.
Đối chiếu dấu hiệu với nguyên nhân và công cụ kiểm tra
Khi nhìn thấy một dấu hiệu cụ thể, bạn có thể đối chiếu nhanh với nguyên nhân thường gặp. Gõ site: không ra trang nào thường đi kèm robots.txt chặn hoặc noindex, nên hãy xem tệp robots và mã nguồn trang trước. Trường hợp báo “đã phát hiện nhưng chưa lập chỉ mục” thường liên quan đến nội dung còn mỏng hoặc thiếu liên kết trỏ về, và bạn kiểm tra trong báo cáo Trang của Search Console. Sitemap gửi không thành công thì thường do sai định dạng hoặc bị chặn, cần xem mục Sơ đồ trang web. Còn trang tải rất chậm kèm lỗi 5xx gần như chắc chắn là hosting yếu hoặc máy chủ đang quá tải.
Khi gặp nhiều lỗi cùng lúc, nên xử lý theo thứ tự: robots.txt và noindex trước, vì chúng chặn hẳn việc thu thập. Sau đó đến máy chủ và HTTPS. Cuối cùng mới tới nội dung và liên kết. Nếu làm ngược, bạn sẽ mất thời gian chờ đợi mà kết quả vẫn không thay đổi.
Quy trình khắc phục từng bước và thời gian chờ kết quả
Quy trình đội ngũ hay dùng với khách gồm năm bước. Đầu tiên là kiểm tra robots.txt. Tiếp theo rà soát noindex trên toàn site. Sau đó gửi lại sitemap. Bước bốn là kiểm tra máy chủ và chứng chỉ SSL. Cuối cùng là đánh giá lại nội dung và tạo vài liên kết tự nhiên.
Sau khi sửa xong, đừng vội kiểm tra lại trong ngày. Thông thường Google cần từ vài ngày đến hai tuần để thu thập lại. Bạn có thể dùng chức năng yêu cầu lập chỉ mục trong Search Console để đẩy nhanh một vài trang quan trọng. Nếu sau bốn tuần vẫn chưa có tiến triển, hãy xem lại từng bước, vì thường vẫn còn một lỗi nhỏ nào đó bị sót.
Câu hỏi thường gặp
Website mới làm bao lâu thì Google mới lên được?
Thông thường từ vài ngày đến vài tuần. Nếu đã quá hai tháng mà vẫn chưa thấy, bạn nên kiểm tra kỹ thuật thay vì tiếp tục chờ.
Có phải trả phí để Google index website không?
Không. Google miễn phí cho việc index. Các dịch vụ thu phí để “đưa lên Google” phần lớn chỉ làm lại những việc bạn có thể tự làm bằng Search Console.
Sửa lỗi xong mà vẫn không lên Google thì làm gì?
Hãy kiểm tra lại từng bước theo thứ tự đã nêu, đặc biệt là sitemap và liên kết trỏ về. Nếu vẫn chưa được, nên nhờ người có kinh nghiệm xem trực tiếp cấu hình hosting và mã nguồn.
Doanh nghiệp nhỏ có cần tự làm SEO kỹ thuật không?
Nên hiểu các nguyên tắc cơ bản như robots.txt, sitemap và Search Console để tự phát hiện lỗi sớm. Phần kỹ thuật sâu hơn có thể giao cho đơn vị thiết kế hoặc người phụ trách website. Khi chọn nền tảng ngay từ đầu, bạn cũng nên cân nhắc kỹ để tránh rắc rối về sau. Tham khảo thêm cách chọn nền tảng thiết kế website công ty trước khi quyết định.
Trước khi nghiệm thu, đội ngũ cũng có một danh sách kiểm tra riêng. Bạn có thể tham khảo checklist nghiệm thu website công ty để rà các lỗi này ngay từ lúc bàn giao.