Website làm xong rồi mà Google vẫn không thấy: chuyện chúng tôi gặp hoài
Có một khách hàng từng nhờ chúng tôi làm một website 12 trang. Ba tháng sau khi bàn giao, anh gõ đúng tên ngành vào Google và không tìm thấy website đâu, kể cả trong 100 kết quả đầu. Câu hỏi anh đặt ra rất thẳng: có phải làm sai từ đầu không?
Thật ra giao diện đẹp hay không hiếm khi là nguyên nhân chính. Phần lớn vấn đề nằm ở nền tảng SEO, tức là những thứ giúp Google hiểu website nói về điều gì và đáng xếp hạng đến đâu. Hãy hình dung Google như một thủ thư. Trước khi giới thiệu một cuốn sách cho người tìm, thủ thư phải đọc được mục lục lẫn nội dung bên trong, chứ không chỉ nhìn bìa.
Trong bài này, mình sẽ đi qua sáu lỗi ảnh hưởng thứ hạng nhiều nhất, kèm cách bạn tự kiểm tra từng lỗi mà chưa cần chi khoản nào. Mỗi lỗi đều có ví dụ lấy từ quá trình bàn giao website cho khách, để bạn dễ hình dung khi gặp đúng tình huống tương tự. Nếu bạn đang tìm hiểu thêm về cách viết nội dung cho website, có thể tham khảo viết nội dung website là gì và cách làm trang công ty dễ đọc, dễ lên Google.
Kiểm tra nhanh ba điểm trước khi tốn tiền
Trước khi nghĩ đến việc thuê ai làm SEO, bạn nên kiểm tra ba điểm cơ bản. Đây là việc đầu tiên đội ngũ chúng tôi làm khi nhận một website cũ, và thường chỉ mất khoảng nửa tiếng. Bạn không cần công cụ trả phí, chỉ cần trình duyệt và tài khoản Google.
Điểm đầu tiên là số trang được lập chỉ mục. Gõ site:tenmien.vn vào ô tìm kiếm của Google. Nếu website có 12 trang mà Google chỉ hiện 3, nghĩa là phần lớn nội dung đang nằm ngoài tầm nhìn của công cụ tìm kiếm. Lúc này bạn cần kiểm tra xem trang có bị chặn bằng tệp robots hay thẻ noindex không.
Điểm thứ hai là tốc độ tải trên điện thoại. Đa số khách hàng xem website bằng di động, nên chỉ số này quan trọng hơn nhiều người nghĩ. Với trang chủ, chúng tôi thường đặt mục tiêu dưới 3 giây. Bạn có thể dùng PageSpeed Insights của Google để đo, rồi xem phần cảnh báo nặng nhất nằm ở đâu.
Điểm thứ ba là menu và tiêu đề từng trang. Đường dẫn menu nên rõ ràng, mỗi trang có tiêu đề và mô tả riêng. Khi mọi trang mang cùng một tiêu đề, Google không biết nên ưu tiên trang nào để hiển thị cho người tìm kiếm.
Nếu một trong ba điểm này có vấn đề, bạn đã có lý do rõ ràng để sửa trước khi chi thêm bất kỳ khoản nào.
Trang mỏng và nội dung trùng lặp khiến Google bỏ qua
Chúng tôi từng gặp một trang giới thiệu chỉ khoảng 80 chữ, gồm vài dòng về công ty và địa chỉ. Chủ website nghĩ vậy là gọn gàng. Nhưng với Google, đó là một trang không có nhiều giá trị để xếp hạng. Trang càng ít thông tin thật, càng khó xuất hiện khi người dùng tìm kiếm.
Lỗi thứ hai là các trang dịch vụ được sao chép gần như nguyên văn, chỉ đổi tên ngành. Có website viết trang thi công nội thất giống hệt trang thi công cửa nhôm, chỉ khác vài chữ. Cách chúng tôi xử lý là viết riêng từng trang, bắt đầu từ những câu hỏi khách hàng thật hay gửi về. Họ muốn biết gì, cần rõ điều gì trước khi quyết định liên hệ.
Nếu bạn định viết lại nội dung cũ, hãy cẩn thận. Viết lại không có nghĩa là thay vài từ đồng nghĩa rồi giữ nguyên cấu trúc. Google nhận ra kiểu chỉnh sửa này khá nhanh. Một cách an toàn hơn là tự hỏi: trang này có giải quyết được câu hỏi cụ thể nào của người đọc không? Nếu câu trả lời là không, nội dung đó nên được viết lại từ đầu.
Ảnh nặng và cấu trúc tiêu đề: hai lỗi kỹ thuật kéo thứ hạng xuống
Một trang có ảnh chưa nén, dung lượng 8 MB, là tình huống chúng tôi gặp khá thường xuyên. Trên màn hình máy tính của người làm, trang trông vẫn ổn. Nhưng trên điện thoại của khách, trang tải chậm đến mức họ thoát ra trước khi kịp xem gì.
Lỗi thứ hai là thiếu thẻ alt cho ảnh và cấu trúc H1, H2 lộn xộn. Thẻ alt là đoạn mô tả ngắn cho hình ảnh, giúp công cụ tìm kiếm hiểu ảnh đang nói về điều gì. H1 nên là tiêu đề chính của trang, còn H2 là các mục lớn bên trong. Khi các thẻ này bị đặt bừa, Google khó nắm được cấu trúc nội dung, và người đọc có trải nghiệm kém hơn.
Chúng tôi nhớ rõ một trường hợp với website dịch vụ. Đội ngũ chỉ mất khoảng hai ngày để nén lại ảnh và sửa heading. Sau sáu tuần, lượt truy cập từ tìm kiếm tăng rõ, dù chưa viết thêm bất kỳ nội dung mới nào. Điều này cho thấy đôi khi sửa kỹ thuật mang lại hiệu quả nhanh hơn người ta tưởng.
Checklist nghiệm thu nền SEO cơ bản
Khi bàn giao website, chúng tôi thường dùng một checklist gồm 10 mục. Nhờ vậy hai bên có chung một thước đo, thay vì chỉ nói chung chung rằng đã làm SEO. Bạn có thể đối chiếu từng mục với website của mình:
- Trang chủ và các trang chính đã được lập chỉ mục.
- Mỗi trang có tiêu đề và mô tả riêng.
- Tốc độ trên điện thoại đạt mục tiêu đã đặt.
- Ảnh đã nén và có thẻ alt mô tả.
- Cấu trúc H1, H2 hợp lý, không lặp.
- Không có liên kết hỏng.
- Đường dẫn ngắn, dễ đọc.
- Sitemap đã gửi lên Search Console.
- Trang dịch vụ có nội dung riêng.
- Có số liệu theo dõi cơ bản để so sánh về sau.
Cần nói rõ một điều: thứ hạng không thay đổi ngay sau khi sửa. Thông thường phải chờ từ 2 đến 4 tháng mới thấy cải thiện rõ ràng, và con số này còn tùy mức độ cạnh tranh của ngành. Người làm dịch vụ seo có kinh nghiệm sẽ không hứa điều ngược lại. Nếu muốn hiểu sâu hơn về việc sửa một website đang chậm tải, bạn có thể đọc thêm website công ty load chậm phải làm sao: chẩn đoán và sửa từng ca.
Khi nào nên tự làm, khi nào nên thuê ngoài
Phần bạn hoàn toàn có thể tự làm là viết nội dung đúng trọng tâm, đặt tiêu đề rõ ràng và theo dõi số liệu cơ bản trong Search Console. Những việc này không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp, chỉ cần sự kiên trì và thói quen kiểm tra đều đặn mỗi tuần.
Phần nên thuê ngoài thường là kiểm tra kỹ thuật sâu, xây dựng nội dung định kỳ và đo lường có hệ thống. Nếu bạn đang cần một lộ trình rõ ràng cho việc này, có thể xem tại đây để đối chiếu với nhu cầu hiện tại của mình: xem tại đây.
Khi hỏi báo giá, hãy yêu cầu đơn vị triển khai nêu rõ đầu việc cụ thể, mốc đo lường và cách báo cáo. Một báo giá tốt phải trả lời được ba câu hỏi: tháng này sẽ làm gì, kết quả đo bằng chỉ số nào, và khi nào bạn có thể thấy thay đổi. Nếu nhận được câu trả lời chung chung, nên cân nhắc thêm.
Chi phí và thời gian ước lượng cho doanh nghiệp nhỏ
Với doanh nghiệp nhỏ tự làm, chi phí lớn nhất thường là thời gian của người trong công ty. Khi thuê ngoài, ngoài phí dịch vụ còn có những khoản hay bị bỏ quên, như công viết nội dung, chụp và chỉnh sửa ảnh, hay đầu việc kiểm tra lại sau bàn giao.
Với một website khoảng 10 đến 15 trang, việc chuẩn bị nội dung và sửa lỗi kỹ thuật thường mất khoảng 3 đến 6 tuần, tùy số trang cần viết lại và tình trạng ảnh hiện có. Bạn nên tính thêm khoảng thời gian chờ Google cập nhật, vì phần này không thể rút ngắn bằng tiền. Đừng để kỳ vọng vội vàng làm bạn thay đổi kế hoạch giữa chừng.
Lộ trình 90 ngày đưa website công ty lên Google
Chúng tôi thường chia công việc thành ba tháng để dễ theo dõi. Tháng đầu tập trung kiểm tra chỉ mục và sửa các lỗi kỹ thuật nặng nhất như tốc độ, ảnh và cấu trúc tiêu đề. Đây là nền móng để mọi việc sau đó phát huy tác dụng.
Sang tháng thứ hai, viết lại trang dịch vụ và trang giới thiệu theo những cụm từ khách hàng thực sự dùng khi tìm kiếm. Điểm xuất phát tốt nhất là các câu hỏi bạn nhận được mỗi tuần từ khách hàng và đối tác. Ghi chúng lại, rồi chọn ra những câu lặp đi lặp lại nhiều nhất.
Đến tháng thứ ba, đo lại số liệu trong Search Console và điều chỉnh theo kết quả thực tế. Trang nào có lượt hiển thị cao nhưng ít người bấm thì cần viết lại tiêu đề. Trang nào gần top nhưng chưa vào được thì cần bổ sung nội dung chuyên sâu hơn. Việc đọc số liệu đúng cách quan trọng hơn việc làm thật nhiều thứ cùng lúc.
Câu hỏi thường gặp
SEO bao lâu thì thấy kết quả?
Thông thường phải chờ 2 đến 4 tháng để thứ hạng cải thiện rõ. Với ngành cạnh tranh cao, thời gian có thể kéo dài hơn. Đừng đánh giá hiệu quả chỉ sau vài tuần, vì giai đoạn đầu chủ yếu là Google đang đọc và hiểu website của bạn.
Website mới làm có cần SEO ngay không?
Nên làm phần nền ngay từ đầu, bao gồm cấu trúc, tốc độ và tiêu đề. Phần nội dung thì nên viết dần theo thời gian. Tạo quá nhiều trang mỏng ngay từ đầu không giúp ích gì, và còn khiến việc bảo trì về sau tốn công hơn.
Có cần đổi tên miền để lên top không?
Không nhất thiết. Trong phần lớn trường hợp chúng tôi gặp, vấn đề nằm ở nội dung và kỹ thuật chứ không nằm ở tên miền. Chỉ nên đổi khi tên miền thực sự gây nhầm lẫn cho khách hàng hoặc đã từng bị phạt.
Làm SEO có đảm bảo đứng số 1 không?
Không ai đảm bảo được điều đó. Đơn vị nào cam kết chắc chắn vị trí số 1 thường đáng để bạn cân nhắc kỹ. Điều có thể làm được là xây nền đúng và đo lường đều đặn để tiến dần theo thời gian.